Khoa học xã hội và nhân văn

  • ABE KOBO: MỘT PHONG CÁCH HIỆN THỰC HUYỀN ẢO MANG TÍNH TOÀN CẦU

    0 trên 5

    Nhà văn Kenzaburo Oe (đoạt giải Nobel văn chương năm 1994) từng nhận xét về Abe Kobo là người ―làm việc với ý thức tách khỏi truyền thống Nhật Bản và gắn bó với việc xây dựng thế giới ảo tưởng dù chúng có vẻ hơi bí hiểm nhưng vẫn in dấu một lối nhìn riêng tư mà nghiêm túc về đời sống hiện đại…‖1. Theo Kenzaburo Oe, Abe Kobo cũng là một trong những gương mặt quan trọng nhất, nổi bật nhất sau chiến tranh. Nhận định trên thực sự thuyết phục nếu ta nhìn lại toàn bộ sự nghiệp văn học của Abe Kobo. Sáng tác của Abe Kobo phong phú, đa dạng, nhưng điểm chung giữa chúng là sự khám phá không ngừng cuộc sống xã hội hiện đại, đồng thời tìm kiếm không ngừng những giá trị phổ quát của nhân sinh. Ông là một trong những nhà văn Nhật Bản sớm vươn ra biển văn học thế giới bằng những sáng tác mang phong cách chủ nghĩa hiện thực huyền ảo toàn cầu.

    5 ePoint
  • ADAPTIVE CAPACITY OF PEOPLE LIVING IN COASTAL AREAS OF BEN TRE PROVINCE IN THE CONTEXT OF CLIMATE CHANGE

    0 trên 5

    Located in lower section of the Mekong delta, low lying area and contiguous with the East sea, Ben Tre is evaluated as one of the most regions seriously affected by the impact of climate change. Typically saline intrusion, drought, flood tide and sea level rise. In recent times, extreme weather and climate have happened regularly and unusually, that affects human lives and likelihood. Beside the efforts of government and social organizations in reducing and mitigating the risk from climate change impacts, local community, especially how has poor people who is living in low lying and coastal areas adapted and coped with climate change impacts? This paper presents the result of studying capacity building of poor people living in the coastal districts of Ben Tre province ans some expectations to government and other organizations on climate change impacts.

     

    Nằm trong vùng hạ lưu khu vực đồng bằng sông Cửu Long, Bến Tre có địa hình thấp, tiếp giáp biển Đông và được đánh giá là tỉnh chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi biến đổi khí hậu, điển hình là xâm nhập mặn, hạn hán, ngập lụt do triều cường và nước biển dâng. Trong thời gian gần đây, các hiện tượng thời tiết, khí hậu cực đoan diễn ra thường xuyên và bất thường gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống, sinh kế của cộng đồng dân cư, đặc biệt là người nghèo tại địa phương. Bên cạnh những nỗ lực của nhà nước, các tổ chức đoàn thể xã hội nhằm phòng chống, giảm thiểu những rủi ro do biến đổi khí hậu gây ra, cộng đồng dân cư, đặc biệt là những người nghèo đang sinh sống tại những vùng đất thấp, ven biển sẽ thích ứng, ứng phó như thế nào trước tác động của biến đổi khí hậu? Bài viết này trình bày kết quả nghiên cứu năng lực thích ứng của cộng đồng dân cư nghèo đang sinh sống tại các huyện ven biển của tỉnh Bến Tre và nguyện vọng của người dân trong công tác phòng chống, giảm thiểu rủi ro do biến đổi khí hậu.

    5 ePoint
  • AKAONI (QUỶ ĐỎ) VÀ NGƯỜI ĐÀN BÀ THẤT LẠC: ĐƯƠNG ĐẠI VÀ TRUYỀN THỐNG

    0 trên 5

    Khái niệm đương đại đang ngày càng phổ biến hơn tại Việt Nam. Chúng ta có thể nghe các cụm danh từ như múa đương đại, dân ca đương đại, kịch đương đại,… Song, việc định hình khái niệm đương đại và đúc kết các đặc điểm của một tác phẩm nghệ thuật đương đại như một lý thuyết có hệ thống tại Việt Nam vẫn đang bỏ ngỏ. Bài viết này hi vọng việc tìm hiểu hai vở kịch được xem là đương đại là Akaoni và Người đàn bà thất lạc sẽ bổ sung thêm một số ý tưởng để góp phần làm rõ hơn diện mạo của kịch đương đại Việt Nam.

    5 ePoint
  • AKUTAGAWA “ĐỌC” VĂN HÓA TRUYỀN THỐNG NHẬT BẢN

    0 trên 5

    Akutagawa Ryunosuke (1892-1927) là một trong những cây bút đại diện tiêu biểu cho văn học Nhật Bản hiện đại, được tôn vinh là bậc thầy của truyện ngắn, bắt đầu nổi tiếng trong làng văn với tài năng khai thác các đề tài truyền thống. Akutagawa cầm bút viết văn nhưng duyên nợ với lịch sử cùng cái ước mong trở thành sử gia dường như vẫn còn cháy bỏng trong ông. Thế nên ở thời kì đầu ông tập trung rất nhiều vào các truyện ngắn lịch sử. Akutagawa không nhằm mục đích tái hiện lịch sử mà thực chất là tái nhận thức lịch sử hoặc các sự kiện đã qua bằng con mắt và lí trí của tinh thần thời đại mới. Những vấn đề cũ được nhìn nhận lại, lí giải lại hoặc có khi ông dẫn dắt độc giả đến một cánh cửa để từ đó tự mình khám phá, ngộ đạo. Do đó, khi tiếp cận nghiên cứu sáng tác của Akutagawa dưới góc nhìn văn hóa, nhất thiết phải chú ý đến khía cạnh nổi bật này.

    5 ePoint
  • ANALYZING FICTIONAL DIALOGUE FROM THE LINGUISTIC APPROACH

    0 trên 5

    Speech act, cooperative principle, face and courtesy are the key concepts in pragmatics. They play an important role in interpreting our language and behavior in social interaction as well as in literature. In this paper, we examine the effectiveness of using these concepts in analyzing fictional dialogue, and suggest a linguistic approach to literature in order to assist teachers in teaching the subject and students in learning it.

     

    Hành động ngôn từ, nguyên tắc cộng tác, thể diện và lịch sự là các khái niệm cơ bản trong ngữ dụng học. Chúng đóng vai trò quan trọng trong việc tường giải hành vi ngôn ngữ trong giao tiếp xã hội cũng như trong văn học. Trong bài viết này, chúng tôi khảo sát hiệu quả của việc vận dụng các khái niệm này vào phân tích hội thoại trong văn học và đề xuất cách tiếp cận văn học từ góc độ ngôn ngữ học hỗ trợ cho việc dạy và học văn.

    5 ePoint
  • ẢNH HƯỞNG CỦA TRUYỆN KIỀU QUA ĐÀO HOA MỘNG KÝ

    0 trên 5

    Truyện Kiều là một kiệt tác văn học. Sau khi ra đời, tác phẩm này được các giai tầng xã hội khác nhau, trên từ sĩ đại phu trong triều đình, dưới xuống đến những người dân thường nơi thôn dã hết sức yêu thích. Bên cạnh các hoạt động như, ngâm Kiều, lẩy Kiều, diễn Kiều, tập Kiều, bói Kiều… một số tác giả còn dụng công chuyển dịch Truyện Kiều ra văn xuôi chữ Hán, như trường hợp Kim Vân Kiều lục (khuyết danh); có tác giả lại chuyển dịch Truyện Kiều ra thể lục bát chữ Hán, như Kim Vân Kiều Hán tự diễn ca âm ca của Lê Dụ (VHc.2116)… Ngoài ra, còn một tác phẩm rất đặc biệt khác sáng tác dưới ảnh hưởng của Truyện Kiều nhưng ít được nhắc đến, đó là Đào hoa mộng ký.

    5 ePoint
  • ARABIAN ETHNIC CULTURE VIEWED FROM THE RELIGIOUS PERSPECTIVE

    0 trên 5

    Religion plays an important role in the lives of ethnic groups viewed from cultural perspective, particularly for groups who follow monotheism. In many cases, religion plays the main role in the ethnic segregation or convergence. However, if considered from the cultural perspective, religion, even monotheism, is only one of the cultural elements which diversify culture. This is because ethnic groups adopt a specific religion in the context of a previous cultural pedigree. The religion adopted therefore will only partly diversify the culture; it cannot totally replace all the previous cultural elements. But this truism does not hold everywhere. In Arabian countries, religion plays the decisive role in the formation of cultural elements not only of one specific ethnic group, but of nearly all the communities. Monotheism influences and controls the development of many ethnic groups in different countries, contributing to the diversification of culture, and playing the decisive role in forming common cultural elements of the various communities across different countries. This is how the Middle East differs in the process of forming ethnic groups. This article approaches the Arabian cultures from the religious perspective, with the purpose of clarifying cultural characteristics as well as the role of religion in the development process.

     

    Tôn giáo có vai trò quan trọng đối với sự phát triển của tộc người tiếp cận từ khía cạnh văn hóa, nhất là những tộc người theo tôn giáo độc thần. Trong nhiều trường hợp, tôn giáo đóng vai trò chủ đạo dẫn đến những quá trình phân li hay những quá trình qui tụ tộc người. Tuy nhiên, nếu xem xét từ khía cạnh văn hóa, thì tôn giáo, cho dù là tôn giáo độc thần, cũng chỉ là một trong nhiều thành tố văn hóa góp phần làm phong phú văn hóa tộc người. Bởi vì các tộc người, trước khi tiếp nhận một tôn giáo nào đó, thì họ đã trải qua một quá trình phát triển lâu dài và đã có một nền tảng văn hóa nhất định. Các tôn giáo du nhập vào chỉ có thể góp phần làm văn hóa tộc người thêm phong phú, mà không đủ sức thay thế một cách triệt để những thành tố văn hóa đã có trước đó. Nhưng có một thực tế là, không phải ở nơi nào cũng xảy ra một tình huống tương tự. Đối với các quốc gia Ả Rập, tôn giáo có vai trò quan trọng đến sự hình thành những nét văn hóa không phải chỉ là một tộc người cụ thể, mà ở nhiều cộng đồng cư dân sinh sống tại đây. Chính điều này như là một minh chứng về vai trò của tôn giáo, nhất là tôn giáo độc thần, có ảnh hưởng và chi phối đến sự phát triển của nhiều tộc người sinh sống ở các quốc gia khác nhau. Trong bối cảnh cụ thể của các cộng đồng cư dân Ả Rập, tôn giáo không chỉ góp phần làm phong phú văn hóa, mà còn có vai trò quyết định đến sự hình thành những nét văn hóa chung cho các cộng đồng cư dân sinh sống ở các quốc gia khác nhau. Đây là nét khác biệt của vùng Trung Đông trong quá trình hình thành văn hóa tộc người, nếu so sánh với các khu vực. Bài viết của chúng tôi tiếp cận văn hóa của các tộc người Ả Rập từ khía cạnh tôn giáo với mong muốn góp phần làm rõ thêm nét đặc thù văn hóa cũng như vai trò của tôn giáo trong tiến trình phát triển.

    5 ePoint
  • Bản sắc văn hóa trong một số nghi lễ của người Raglai ở Khánh Hòa

    0 trên 5

    Nhằm giúp bạn đọc trong và ngoài nước có thêm tư liệu về văn hóa và ngôn ngữ Raglai, được sự ủng hộ về tài chính của Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, của GS-TS Toh Goda – Giảng viên Đại học Kobe – Nhật Bản, Trung tâm Nghiên cứu Việt Nam – Đông Nam Á Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia TP Hồ Chí Minh đã tổ chức biên tập và dịch những bài tham luận của hai hội thảo về văn hóa và ngôn ngữ Raglai (từ tiếng Việt sang tiếng Anh và từ tiếng Anh/tiếng Pháp sang tiếng Việt) để xuất bản. Cuốn sách gồm 16 bài viết của các tác giả Việt Nam và nước ngoài. Ngoài bài giới thiệu chung về người Raglai ở Việt Nam, các bài viết còn lại tập trung vào bốn mảng đề tài chính: tổ chức dòng họ, luật tục, nghi lễ và ngôn ngữ Raglai, trong đó có bài của một học giả Pháp, giáo sư Charles Macdonald, người đã đóng góp rất nhiều cho thành công của hai hội thảo. Ngoài ra đóng góp vào tập sách này còn có hai bài viết của hai nhà nghiên cứu Nhật Bản – GS-TS Toh Goda và GS-TS Hiroko Goda. Hai bài viết của họ đã cung cấp tư liệu dân tộc học ở Đông Nam Á và châu Á – Thái Bình Dương rất hữu ích cho việc so sánh với tư liệu về văn hóa – xã hội người Raglai.

    5 ePoint
  • BÀN THÊM VỀ CÁC TỪ THUA, NHƯỜNG, HỜN, GHEN TRONG ĐOẠN TRÍCH CHỊ EM THÚY KIỀU

    0 trên 5

    Là một kiệt tác của văn học Việt Nam trung đại, Truyện Kiều luôn có vị trí xứng đáng trong chương trình Ngữ văn của các cấp học. Đoạn trích Chị em Thúy Kiều được giảng dạy đã rất nhiều năm ở phổ thông và có không ít tác giả phân tích, bình luận, hướng dẫn thiết kế giáo án, cảm thụ… Tuy nhiên, chúng tôi vẫn còn băn khoăn về cách hiểu các từ thua, nhường, hờn, ghen trong đoạn trích. Bài viết này đưa ra những sự kiến giải mới nhằm hiểu đúng các từ này nói riêng và trong tác phẩm Truyện Kiều nói chung.

    5 ePoint
  • BÀN VỀ VIỆC TIẾP BIẾN VĂN HOÁ TRUNG QUỐC TRONG KIM VÂN KIỀU TRUYỆN CỦA VIỆT NAM

    0 trên 5

    Từ khoảng thập niên 50 của thế kỷ XX, mối quan hệ giữa tiểu thuyết Kim Vân Kiều truyện do Thanh Tâm Tài Nhân ở Trung Quốc sáng tác (gọi tắt bản Thanh) và truyện thơ Kim Vân Kiều truyện (Truyện Kiều) của Nguyễn Du ở Việt Nam (gọi tắt bản Nguyễn) được rất nhiều học giả quan tâm, giáo sư Hoàng Dật Cầu thuộc Đại học Sư phạm Quảng Đông là người đầu tiên chú ý đến mối quan hệ này.

    5 ePoint
  • Bảo tồn và phát huy các giá trị của tri thức địa phương ở các tộc người thiểu số trong bối cảnh hiện nay

    0 trên 5

    Tạp chí khoa học trường Đại Học Thủ Dầu Một, bao gồm nhiều bài nghiên cứu của các tác giả có uy tín.

    5 ePoint
  • Bảo tồn và phát huy Đờn ca Tài tử ở miền Tây Nam Bộ

    0 trên 5

    Tại Nam Bộ, có nhiều di sản văn hóa của
    người Kinh cần được bảo tồn, như ca Vọng cổ,
    Cải lương, Đờn ca Tài tử… Vừa qua, UNESCO
    đã ghi danh nghệ thuật Đờn ca Tài tử là di sản
    văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đó
    là một tin vui, nhưng để bảo tồn và phát huy di
    sản văn hóa này nói riêng, các di sản văn hóa
    thuộc lĩnh vực ca nhạc cổ nói chung trước tình
    hình phát triển kinh tế – xã hội hiện nay là điều
    không dễ cho địa phương. Vì vậy, cần một sự
    quan tâm của cả cộng đồng xã hội. Bài viết
    này đề cập tới thực trạng Đờn ca Tài tử hiện
    nay: việc chưa có chiến lược truyền nghề,
    nặng tính bao cấp và hội diễn phong trào,
    không phát huy được hiệu quả kinh tế, chưa
    dung hòa được tính bác học và chất bình
    dân…; từ đó, thử đưa ra một số ý kiến đề xuất
    cho việc bảo tồn và phát huy loại hình âm nhạc
    cổ truyền không chỉ được UNESCO công nhận
    mà còn được đông đảo công chúng Nam Bộ
    mến mộ, xa hơn còn được công chúng và giới
    chuyên môn, khoa học của các vùng miền
    trong cả nước quan tâm, yêu thích. Các đề
    xuất này là một giải pháp tổng hợp bao gồm:
    bồi dưỡng nhân lực, hỗ trợ ban đầu, hoạt động
    pháp lí, du lịch Đờn ca Tài tử trên sông…

    5 ePoint
  • BI KỊCH CON NGƯỜI THỜI TOÀN CẦU HÓA QUA TÁC PHẨM MẮT TRẦN CỦA YOKO TAWADA

    0 trên 5

    Xu thế toàn cầu hóa mở ra cơ hội cho con người hội nhập thế giới, như nó cũng đem đến nhiều thách thức cho cuộc sống con người. Con người thời toàn cầu hóa phải đứng giữa những lằn ranh địa lý, văn hóa, chính trị, ngôn ngữ, bởi thế không tránh khỏi bi kịch vỡ mộng, mất phương hướng, không thể tri nhận thế giới, đánh mất bản ngã… Với tác phẩm Mắt trần, Yoko Tawada đã khắc họa những bi kịch đó thông qua cuộc đời của nhân vật hư cấu là một cô gái người Việt Nam. Tác phẩm là một cuộc truy vấn về bản ngã và thế giới, để chúng ta phải dừng lại nhìn lại mình giữa thời toàn cầu hóa.

    5 ePoint
  • Biến đổi kinh tế ở thành phố Hồ Chí Minh trong 20 năm đầu thực hiện đường lối đổi mới (1986 – 2006)

    0 trên 5

    Tạp chí khoa học trường Đại Học Thủ Dầu Một, bao gồm nhiều bài nghiên cứu của các tác giả có uy tín.

    5 ePoint
  • Biến đổi quan hệ xã hội nông thôn dưới tác động của quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa qua khảo sát ở thành phố Hồ Chí Minh

    0 trên 5

    Tạp chí khoa học trường Đại Học Thủ Dầu Một, bao gồm nhiều bài nghiên cứu của các tác giả có uy tín.

    5 ePoint
  • Biểu hiện của ngôn ngữ giới trong “Ai tư vãn” của Lê Ngọc Hân

    0 trên 5

    “Ai tư vãn” là tác phm duy nht ca Lê
    Ngc Hân viết để khóc chng là Vua Quang
    Trung. Bài thơ chân thật, ngôn tsâu sc, có
    sức lay động lòng người ca mt ntrí thc
    hoàng tc thhin rõ trong tác phm ca bà.
    ua bài thơ, chúng ta thấy được một người
    phnữ yêu thương chồng con, lo lng cho vn
    mnh của đất nước, người phncủa gia đình
    người phntrong vai trò ca mt bà
    Hoàng. Ngôn từ trong bài thơ của bà luôn biu
    hin rõ nét nhng ảnh hưởng ca các yếu t
    xã hi lên tác phm. Chúng tôi muốn qua “Ai
    Tư Vãn” để có thtìm hiu thêm vcác yếu t
    xã hi ảnh hưởng lên ngôn tca tác gitrên
    tác phẩm, đặc biệt là “sự ảnh hưởng ca giới”
    lên cách la chn ngôn tca tác gitrong
    chiến lược giao tiếp cthphù hp vi ng
    cnh giao tiếp ca tác phm.

    5 ePoint
  • BIỂU TƯỢNG GIẾNG TRONG TÁC PHẨM HARUKI MURAKAMI – HÀNH TRÌNH TỪ NHÂN LOẠI ĐẾN DÂN TỘC

    0 trên 5

    Bài viết này chỉ đi vào một vấn đề rất nhỏ liên quan đến phong cách sáng tác, đó là khai thác biểu tượng thường xuyên lặp đi lặp lại trong một số tiểu thuyết của Murakami: cái giếng, để thấy được yếu tố dân tộc đan xen, hòa lẫn tính chất nhân loại trong thế giới quan, lập trường tư tưởng và bút pháp nghệ thuật của nhà văn.

    5 ePoint
  • BUDDHISH WORSHIP OF VIETNAMESE FAMILIES IN THE SOUTHEAST OF VIETNAM

    0 trên 5

    Buddhist worship is a characteristics in the culture of Vietnamese families in the Southeast. Combining common worship of the ancient Vietnamese people, folk faiths and religions and the influence of the natural and social conditions of the Southeast, Vietnamese people have created their own views on Buddhist worship at home, Buddhist altar forms and rituals of Buddhist worship at home. The ritual for setting Buddhist altar, time and worship offerings, objects, and practices of the Vietnamese in the Southeast are shown quite  clearly. Buddhist worship at home has great significance in the cultural life of the Vietnamese in the Southeast region.

    Thờ cúng Phật là nét đặc sắc trong văn hóa gia đình người Việt ở Đông Nam Bộ. Kết hợp tục thờ cúng phổ biến của người Việt xưa cùng những tín ngưỡng, tôn giáo dân gian với sự ảnh hưởng điều kiện tự nhiên, xã hội Đông Nam Bộ, người Việt đã tạo dựng những quan niệm riêng về thờ Phật tại gia, các dạng thức bàn thờ Phật và các nghi thức thờ cúng Phật tại gia. Lễ an vị Phật, thời gian và lễ vật thờ cúng Phật, chủ thể, lễ vật và cách cúng Phật của người Việt ở Đông Nam Bộ được thể hiện khá rõ nét. Thờ cúng Phật tại gia có ý nghĩa to lớn trong đời sống văn hóa người Việt Đông Nam Bộ.

    5 ePoint